Çalar saat güne başlama zamanının geldiğini haber veriyor bağırarak. Hemen uyanıp, kalkıyor ve çocukları uyandırmaya çalışıyoruz. Hepimiz bir yere yetişmek zorundayız. Anne babalar işlerine çocuklar okula ya da bakımevlerine. Bir kargaşa, bir gürültü evden çıkılıyor. Zor da olsa her aile üyesi zamanında yerine ulaşıyor. Ev yaşantısından uzaklaşıp, iş yerlerindeki işlerimize odaklanıyoruz. Taa ki akşam eve dönüş saati gelinceye kadar. Eve dönüş saatine yakın planlama başlıyor. Çocuklar bıraktıkları yerlerden alınıyor, eve dönülüyor. Bundan sonrasında zaman daha da hıza akıyor. Akşam yemeği hazırlanmalı, toplanmalı, evin günlük işleri yapılmalı, çocukların dersleri ile ilgilenilmeli,  yarın için planlamalar yapılmalı… ve işte yatma zamanı geliyor. Çocuklar uyku için hazırlanmalı ve uyutulmalı.

 

İşte bir günün kısa özeti. Bu yoğun tempo içinde çocuklara zaman ayırmak hepimiz için doğaüstü bir güç gibi görünüyor. Ancak zor gibi görünse de hem çocuğumuzun hem de anne baba olarak bizlerin bu zamana ihtiyacımız olduğu bir gerçektir. Burada yapılması gereken çocuğumuzla geçireceğimiz zaman ait planlamayı öncelikle düşüncemiz, daha sonra da yaşantımız içine yerleştirmektir.

 

Kaliteli zaman bütün ilişkiler için tavsiye ettiğimiz bir özellik olmakla birlikte çocuklar sözkonusu olduğunda daha büyük bir önem kazanıyor. Kaliteli zaman geçirmek “nitelikli ve sürekli” beraberlik kurmaktır. Birlikte geçirilen süre içinde çocuk ve ebeveyn arasında gerçek bir ilişki olmalıdır.

Kaliteli zaman geçirmek demek, her zaman planlı bir aktivitede bulunmak ya da belirlenen bir olaya göre hareket etmek demek değildir. Bu zaman doğaçlama olarak da ortaya çıkabilir, kimi zaman birkaç dakika, kimi zaman birkaç saat. Kaliteli zaman ebeveynle çocuk arasında oluşan gerçek bir bağ olarak tanımlanabilir. Geçirilen zamanın bölünmeden geçirilmesi ve çocuğun ebeveynle yakınlık kurabilmesi ruhsal gelişimi açısından önemlidir.

Geçirilen zamanın uzun olmasından çok anne baba ve çocuk arasındaki etkileşimin doyumlu olması ve karşılıklı duygu paylaşımı içermesi önemlidir. Ebeveynin sadece fiziksel olarak orada bulunması çocuk için yeterli olmamaktadır. Ebeveynlerin çocukların dünyalarına aktif olarak katılmaları, ihtiyaçlarını anlamaya çalışmaları, söylediklerini ilgi ile dinlemeleri, üzüntülerini, kaygılarını, mutluluklarını paylaşmaları bir çocuğun dünyasında büyük önem taşır.

Çocuğunuzun sizinle geçirdiği zamanın değerli ve iyi kaliteli olmasını sağlamak için bir anne ya da babanın süper adam ya da süper kadın olması gerekmez. Kalite anne baba ile öneli ilişkiler inşa etmek, sürdürmek anlamına gelir. Bu kalitenin ne olduğunu bize en iyi çocuklar söyleyebilir.

Alti onbir yaş arası 2000 çocuk üzerinde yapılan bir araştırma çocukların babaları ile aralarındaki iyi ilişkiyi aşağıdaki gibi gördüklerini göstermektedir.

  • Yemekler hazırlaması
  • Onlarla T.V izlemesi
  • Futbol oynaması,
  • Onlara hikaye okuması
  • Beraber alışverişe gitmeleri
  • Kötü zamanlarında onlara yardımcı olmaları
  • Veya ilişkiyi pahalı oyuncaklar, bisikletler, bilgisayarlar ve tatiller değil de ebeveynleri ile bir ilişkilerinin olması ve onlar tarafından bakılmaları olarak görmektedirler.

 

Devlet Su İşleri Çocuk Bakımevinde bu konuda yaptığımız mini araştırma da bu

sonuçları doğrular niteliktedir. Çocuklarımız anne babalarınızla en çok ne yapmaktan hoşlanırsınız sorusuna farklı yanıtlar vermişlerdir. Verilen cevaplar içinde en sık tekrar edilenler ise, parka gitmek, oyuncaklarımla oyun oynamak, kitap okumak, resim yapmak, film,cd izlemek, top oynamak, gezmeye gitmek olmuştur. Bunların yanı sıra çocuklardan bazıları anne babaları ile sadece evde vakit geçirmekten hoşlandıklarını ifade ederken, bazı çocuklar anneleri ile pasta ve yemek yapmaktan hoşlandıklarını ifade etmişlerdir. Anne babasıyla  pazara, köye gitmek, yürüyüş yapmak isteyen çocuklarımızın yanı sıra, sadece anne babası ile sohbet etmekten, yerde yuvarlanmaktan ya da onların kendisini gıdıklamasından hoşlandığını ifade eden çocuklarımız da oldu.

Özetle çocuklarımız bizim düşündüğümüz ya da korktuğumuz gibi doğaüstü bir güç harcayarak tüm zamanımızı onlara ayırmamamızı istemiyor, beklemiyorlar. Her çocuk farklı bir dünya. Keşfedilmeyi bekleyen, farklı idealleri, hayalleri, zevkleri, duyguları var. Bu dünyayı keyifle keşfetme serüveni ise bizi bekliyor.

Hepimiz çocuklarımızı dünyadaki her şeyden çok seviyor ve değer veriyoruz. Onların sorumluluğunu alıyoruz. Biliyoruz ki çocuğumuz evdeki ütüden, çamaşırdan, televizyondaki diziden, yarışmadan tartışmasız daha önemli ve özel. Zaman zaman yaşam koşulları tüm enerjimizi alsa da, az önce okuduğunuz gibi istekleri sadece yanlarında olmamız. Her durumda olduğu gibi hayata dair küçük bir plan yapmak, zamanı doğru kullanmak yeterli.

Çocuğumuzla birlikte geçirdiğimiz zaman boyunca “bir an önce gitsem de yarım kalan işlerimi bitirsem”diye düşünmek yerine bu zaman dilimini kendimize ve çocuğumuza sunulmuş bir fırsat olarak değerlendirmek hem sizin hem onun alacağı keyfi arttıracaktır. Aynı anda iki yerde olamazsınız. Çocuğunuzla birlikteyken, ez sonra yapılacakları düşünmek ne tam olarak orada olmanızı, ne de yarım kalan işlerinizi tamamlamanızı sağlar.

“bu süre benim ve çocuğum için ayrılmış bir zaman. Benim ve onun buna ihtiyacı var. Buradan aldığım keyif ve enerji ile yarım kalan tüm işlerimi halledebilirim” şeklinde düşünmek ve hem fiziksel hem de duygusal olarak çocuğumuzla birlikte olmayı başarabilmek bize pek çok olumlu özellik kazandıracaktır.

Bu düşünceyi oluşturup, içimize sindirdikten sonrası ise çok kolay. Yapacağınız her faaliyet çocuğunuz ve sizin için amaca ulaşacaktır. Çocuğunuzu “bu süre senin ve benim istediğimiz her şeyi yapabiliriz. Şimdi ne yapmak istersin?” sorusu ile etkinliğe dâhil edebilir, sorumluluk almasını sağlayabilirsiniz.

Tüm bunların yanı sıra  “yapılabilecek neler var?” diyenler için birkaç alternatife ne dersiniz?

 

Çizelim Anlatalım: Oyuncakçılarda “Çiziktirme-Pictionary” adı ile bulabileceğiniz bir oyunu evde kendinizde yapabilirsiniz. Bu oyun için kalem ve bol miktarda kağıda ihtiyaç var. Kağıt yerine ayaklı beyaz tahtaları da kullanabilirsiniz. Oyuna başlamadan önce küçük kartlara farklı kelimeler yazın (eşya, hayvan, meslek, taşıt vb). daha sonra bu kelimeleri konuşmadan çizerek birbirinize anlatmaya çalışın, tabi belirlenen zaman diliminde . İki grup ayrı grup olarak oynanırsa daha çok kelimeyi bilen grup oyunun galibi olur. Çocuklarının yaşlarına göre kelimelerin zorluluğunu ayarlayabilirsiniz.

 

Hikaye tamamlama: Tüm aile bireylenin bir arada olduğu bir zamanda herkesin katılacağı bir hikaye oluşturun. İlk olarak biri “Ormanda akşam olmak üzereydi, geceyi geçirmek için güvenli bir yer bulmaları gerekiyordu” gibi cümle ile hikayeyi başlatır sonra herkes sırayla birkaç cümle ekleyerek hikayeyi oluşturur. Doğru ya da yanlışın olmadığı bir oyundur. Ama herkes daha önce söylenen cümlelere dikkat ederek ona göre hikayeyi devam ettirir. Bunu yaparken aileden biri hikaye yazıcı olabilir ve anlatım bitince tüm aile baştan hikayeyi okuyarak keyifli bir zaman geçirebilir

Evde define avı: Tüm ailenin evde kaldığı (örneğin yağmurlu) günlerde ev düzenlenecek bir define avı herkesin ilgisi çekecektir. Evin bir yerine bir define sandığı (içinde çikolatalar olan bir sepet ya da ailece izleyeceğiniz bir film) saklayın. Daha sonra çocukların bu define sandığına ulaşmasını sağlayacak ipuçlarını hazırlayıp evin çeşitli köşelerine yerleştirin. Her ipucu notu bir sonraki ipucuna nasıl gidileceğini anlatır ve en sonunda ipuçlarını doğru çözen defineye ulaşır.

Çizgi roman: Çeşitle dergilerden, gazetelerden kesilen karikatür ya da resimleri kullanarak kendi çizgi romanını yaratmak çocuklar için eğlenceli olabilir. Resimleri sıraya dizip ve yapıştırarak ve daha sonra da resimlere istedikleri konuşma balonlarını ekleyerek kendi çizgi romanlarını oluşturabilirler.

Görsel Hafıza Oyunu: Bir tepsiye evde bulunan küçük eşyalardan (toka,bozuk para, tırnak makası, saç fırçası, cüzdan vb) tane nesneyi toparlayın. Herkesin bunlara dikkatle bakmasını sağladıktan sonra tepsinin üstünü bir örtü ile kapatın ve herkesin aklında kalanları kağıda yazmasını isteyin. Listesinde en çok doğru olan oyunun galibi olacaktır.

Ava Çıkalım: Bu oyunda aile üyelerinden biri ev bulabilecek bir ya da birkaç nesne ister, diğer oyuncular ev içinde ava çıkarak istenilenleri bulmaya çalışır, en çabuk ve istenileni tam olarak getiren puan kazanır. Örneğin “banyoda bulunan sarı bir şey, bir elma bir de tenis topu” avına çıkalım.

Kelimeyi Tahmin Et: Bu oyun için bir sözlüğe ihtiyacınız olacak. Aile üyelerinden biri sözlükten bir kelime (günlük hayatta çok sık kullanılmayan) seçip, okur. Diğer aile üyeleri bu kelimenin ne anlama geldiği ile ilgili tahminlerini kağıda yazarlar. Sonra herkes tahminlerini paylaşır ve kelimenin gerçek anlamı ile bu tahminler karşılaştırılır.

Aile Albümü: Eğer aile fotoğraflarınız bir albümde düzenli olarak durmuyorsa ya da tekrar düzenlenilmesi gerekiyorsa bunu ailece yapmak eğlenceli olabilir. Fotoğraflardaki aile üyeleri hakkında sohbet etmek (kim kimdir?), fotoğrafları kronolojik sıraya dizmek, ailece eski günleri hatırlamak sizin içinde anlamlı olacaktır

Tatil anı defteri: Çocuklar ile birlikte gittiğiniz tatiller ile ilgili anılarınızı topladığınız anı defterleri oluşturabilirsiniz. Çocuğunuzla birlikte tatilde çekilen fotoğrafları, gittiğiniz yeren aldığınız kartpostalları yapıştırıp, başınıza gelen ilginç olayların yazı ya da resim ile deftere geçirmesine yardım edebilirsiniz.

Haydi Hepinize Kolaylıklar ve İyi Eğlenceler!

 

Uzm. Psk. Sibel Düzakın